Bác
sĩ Phan Thị Hiền Thu, CK1 nhi - dinh dưỡng, đang công tác tại Phòng
khám quốc tế Hạnh Phúc (Q.2, TP.HCM), thuộc Bệnh viện quốc tế Hạnh Phúc,
đã dành cho PV Thanh Niên cuộc trao đổi về vấn đề này.
Đây
là một mùa “tựu trường” rất đặc biệt với học sinh khi đi học vào mùa
hè. Vậy phụ huynh nên lưu ý chế độ dinh dưỡng cho con như thế nào vào
mùa hè nóng bức, thưa bác sĩ ?
Mùa hè
thời tiết khô nóng,
dễ có cảm giác mệt mỏi và ăn không ngon miệng. Mặt khác, mồ hôi toát ra
nhiều sẽ làm cơ thể mất một lượng nước và khoáng chất đáng kể. Đặc biệt
là trẻ khi đến trường thường hiếu động, chạy nhảy nhiều, da của trẻ nhỏ
lại mỏng manh và có nhiều mạch máu, mà khả năng điều hòa giữ nhiệt của
trẻ lại chưa hoàn chỉnh như ở người lớn, vì vậy trẻ dễ mất nước qua da
và qua đường hô hấp. Do vậy, chú ý bù nước và chất khoáng là ưu tiên
hàng đầu trong mùa nắng nóng.
Thực
phẩm hàng đầu để bù nước và chất khoáng, cũng như giúp giải khát nhanh
là trái cây... Tuy nhiên, cũng không nên cho trẻ uống hoàn toàn
nước trái cây thay
nước lọc vì dễ làm bé đầy bụng khó tiêu, thậm chí tiêu chảy, ngoài ra
dễ làm trẻ bị sâu răng và có nguy cơ thừa cân béo phì...
Nắng nóng khiến trẻ dễ mệt mỏi và biếng ăn. Vậy phụ huynh nên làm gì để giúp trẻ cung cấp năng lượng cho cơ thể, thưa bác sĩ ?
Trong
những ngày nắng nóng, trẻ vẫn cần ăn đầy đủ nhóm tinh bột (cơm, phở,
mì, nui...) để cung cấp năng lượng, chống mệt mỏi. Trẻ cần được bổ sung
đủ chất đạm giúp tăng cường hoạt động cơ bắp và nuôi dưỡng các tế bào
trong cơ thể. Nên hạn chế chất béo và đường đơn (nhất là đường trong
nước ngọt có ga) vì sẽ làm khó tiêu hóa, sinh nhiệt gây cảm giác nóng.
Một
số món canh, cháo hay nước giúp giải nhiệt mùa hè như: canh cải xanh cá
rô, canh rau ngót nấu thịt, canh cua rau mồng tơi và rau đay, canh khổ
qua nhồi thịt, canh bí đỏ nấu đậu xanh... Cháo đậu xanh thịt heo, cháo
gà nấu nấm, cháo cá lóc rau đắng... Nước mía lau râu bắp, nước bí đao
đường phèn, nước rau má, nước dừa, nước ép dưa hấu...
Bác
sĩ có thể cho phụ huynh biết về những bệnh liên quan đến dinh dưỡng và
chế độ ăn mà trẻ dễ gặp phải trong ngày hè nắng nóng ?
Khi
trời nóng vi khuẩn sinh sôi làm thức ăn dễ ôi thiu, trẻ dễ bị tiêu chảy
cấp hay nặng hơn là nhiễm trùng đường ruột... càng dễ mất nước gây nguy
hiểm cho sức khỏe.
Mặt
khác, khi trời nắng nóng, không khí sẽ khô vì hơi nước trong không khí
bị bốc hơi. Khi trẻ hít phải lượng không khí quá khô như vậy, làm niêm
mạc vùng mũi, họng, khí quản sẽ bị khô, không tiết đủ chất nhầy có tính
chất bảo vệ niêm mạc làm trẻ dễ mắc những
bệnh lý đường hô hấp.Vì
vậy chỉ nên uống nước mát chứ không uống nước nhiều đá, quá lạnh sẽ dễ
viêm họng… Ngoài ra, khi bổ sung trái cây cho trẻ phụ huynh cũng nên chú
ý dễ làm trẻ đầy bụng, khi ăn nhiều có thể bị tiêu chảy.
Trẻ
đi học lại sau thời gian nghỉ dài vì dịch bệnh, phụ huynh bắt đầu lo
lắng khi lâu nay con ở nhà được chăm rất kỹ, ăn theo sở thích, bây giờ
đi học sẽ chưa quen lại với khẩu phần ăn ở trường rồi dẫn đến biếng ăn.
Xin bác sĩ cho lời khuyên dành cho phụ huynh trước thực tế này?
Thông
thường các trường sẽ có thực đơn trước hằng tuần, thậm chí hằng tháng,
nên nếu bé quá khó ăn thì cha mẹ nên xem trước thực đơn, để tránh nấu
món ăn chiều ở nhà trùng với các món trưa và sáng ở trường. Để biết được
hôm nay con ăn những món gì, nếu có những món mà con mình không ăn
được, cha mẹ có thể nói với cô bảo mẫu hay cô chủ nhiệm ở lớp cho con
mang thêm món ăn vặt hay thêm sữa cho con khi đi học và nhắc con uống.
Bữa cơm chiều cha mẹ nên chú ý cho con ăn những món yêu thích của con để
bù lại. Tuy nhiên, nên tập dần để con có thể ăn đa dạng thực phẩm và tự
chủ trong việc ăn uống.
Đặc
biệt, trẻ đi học khi dịch bệnh vẫn chưa hết hoàn toàn, phụ huynh nên
chú ý cho con ăn đủ 3 bữa, tránh chuyện lâu nay nghỉ học nên ngủ dậy
trễ, ăn sáng rất trễ, giờ trẻ quen ngủ nướng, dậy trễ, không kịp ăn bữa
sáng
Không nên ăn thực phẩm nhiều chất béo, hạn chế ăn đường...