Ngày xưa, có hai vợ chồng son nhà nghèo sinh nhai bằng nghề làm thuê làm mướn.
Tuy
nghèo nhưng họ rất yêu nhau. Thường buổi tối sau khi đi làm về, hai vợ
chồng ngồi bên bếp lửa hay dưới ánh trăng kể cho nhau những chuyện xa
gần mới nghe được, hay hát những câu tình duyên, có khi vui vẻ quên cả
cơm nước.
Một
năm trời làm mất mùa, hạt gạo kiếm rất khó khăn. Tình trạng đói kém
diễn ra khắp mọi miền. Hai vợ chồng theo lệ cũ đi tìm việc ở các nhà
giàu nhưng chả mấy ai thuê nữa. Người vay công lĩnh nợ thì đông mà gạo
rất khan hiếm nên khó chen vào lọt. Hơn nữa, cổng mấy lão trọc phú lại
thường đóng chặt vì chúng không muốn cho ai quấy nhiễu.
Túng
thế hai vợ chồng phải đi mò cua bắt ốc, hoặc đào củ, hái rau về ăn. Tuy
có đỡ phần nào nhưng tình cảnh vẫn không mảy may sáng sủa. Cái chết
luôn luôn đe dọa họ vì trận đói còn kéo dài. Một buổi chiều, sau khi húp
vội mấy bát canh rau má, chồng bảo vợ:
- Tôi phải đi một nơi khác kiếm ăn, không thể ở nhà được.
Nghe chồng nói, người đàn bà đòi đi theo để sống chết có nhau. Nhưng người chồng bảo:
-
Tôi chưa biết sẽ đi đến đâu và sẽ phải làm những gì. Nàng ở nhà dễ sống
hơn tôi, không nên theo làm gì cho vất vả. Chưa biết chừng tôi sẽ nằm
lại dọc đường để cho loài chim đến than khóc. Nhưng cũng chưa biết chừng
tôi lại mang những quan tiền tốt bó mo về đây nuôi nàng cũng nên! Chao
ôi! Số mệnh! Nàng hãy chờ tôi trong ba năm, nghe! Hết ba năm không thấy
tôi trở về ấy là tôi đã bỏ xác quê người. Nàng cứ việc đi lấy chồng
khác.
Người
vợ khóc lóc thảm thiết như đứng trước cảnh tang tóc thực sự. Nhưng
không biết làm thế nào cả, nàng đành phải để chồng ra đi.
Sau
khi tiễn chồng, người đàn bà kiếm được việc làm ở một nhà kia. Nhà họ
không giàu gì nhưng thương cảnh ngộ nàng, có ý giúp đỡ cho qua những
ngày thảm đạm. ở đây, người đàn bà kiếm mỗi ngày hai bữa, trong đó có
một bữa cháo bữa khoai. Nhờ lanh lẹn và xinh xắn nên nàng lấy được cảm
tình của chủ. Nhưng hình dáng người chồng thân yêu không bao giờ phai
nhạt trong tâm trí nàng.
Thời
gian trôi nhanh như nước chảy. Người ta đã bớt nhắc đến trận đói khốc
liệt vừa qua. Nàng thì ngày ngày hồi hộp chờ đợi chồng. Nhưng cây bưởi
trước sân đã ba lần trổ hoa mà chồng nàng vẫn không thấy tăm dạng.
Giữa
lúc ấy người chủ đã từng bao bọc nàng trong lúc đói, vừa chết vợ. Sẵn
có tình cảm với nàng, người ấy ngỏ ý muốn được nối duyên cùng nàng.
Nhưng người ấy đâu có hiểu được lòng của người thiếu phụ. Câu trả lời
của nàng là:
-
Chồng tôi hẹn tôi trong ba năm sẽ về. Đến bây giờ tôi mới tin là chồng
tôi đã chết. Vậy cho tôi để tang chồng trong ba năm cho trọn đạo.
Ba
năm nữa lại trôi qua một cách chóng vánh. Không tin tức cũng chẳng có
một lời đồn về người chồng. Hàng ngày, những buổi chiều tà, nàng vẫn đăm
đăm nhìn bóng người đi lại trên con đường cái quan. Và rồi nàng khóc
cạn cả nước mắt. Người đàn ông kia giục nàng quyết định:
-
Một là chồng nàng đã chết, hai là còn sống nhưng đã lập gia đình khác ở
một nơi xa xôi hẻo lánh. Đằng nào nàng cũng khó mong tái hợp. Âu là
cùng tôi lập một gia đình mới. Sức của tôi và của của tôi đủ bảo đảm cho
nàng sung sướng trọn đời.
Nàng
sửa lại vành khăn trắng đã ngả màu, cảm ơn hậu tình của anh ta và xin
rốn chờ cho một năm nữa. Một năm nữa lại trôi qua không mang lại một tin
tức gì mới mẻ. Lần này nàng mới tin là chồng mình chết thật. Sau một
bữa rượu cúng chồng và đãi họ hàng làng xóm, nàng đến ở cùng người chồng
mới.
* * *
Đột
nhiên sau đó ba tháng, người chồng cũ xách khăn gói trở về quê hương.
Chàng không có vẻ gì khấm khá hơn trước. Chàng chỉ ôm một hy vọng là
được gặp lại người vợ yêu. Nhưng vườn cũ nay đã thuộc về chủ mới. Chàng
lẩm bẩm: - "Thế là hết. Bởi số cả!".
Việc
người đàn ông đột ngột trở về làm cho mọi người ngơ ngác. Nhất là đôi
vợ chồng mới cưới không còn biết ăn nói làm sao bây giờ. Người đàn bà
xấu hổ không dám gặp mặt. Nhưng người chồng cũ đã tìm đến họ và an ủi
họ.
-
Tôi đi vắng lâu quá. Cái đó hoàn toàn là lỗi ở tôi. Nàng xử sự như thế
rất đúng. Tôi chỉ cần về gặp nàng một chút. Thế là đủ. Bây giờ tôi sẽ đi
khỏi nơi này mãi mãi.
Mặc
dầu người vợ nài nỉ hết sức, mặc dầu người chồng mới xin trả lại vợ,
nhưng chàng nhất quyết dứt áo ra đi. Chàng không nỡ phá hạnh phúc của
họ. Mà chàng cũng không có gan đi đâu xa vì không thể quên được vợ cũ.
Băn khoăn dằn vặt hành hạ tâm trí chàng. Đầu óc rối như mớ bòng bong.
Chàng nghĩ đến cái chết và trong một lúc cuồng loạn, chàng tự treo cổ
lên cây đa đầu làng.
Cái
chết kinh khủng đó như một tiếng sét nổ vào đầu người đàn bà. Nàng cảm
thấy chính mình là thủ phạm gây ra cái chết của người chồng cũ. Tại sao
ta chờ chồng được bảy năm trời mà không ráng chờ thêm ít lâu nữa? Tại
sao thấy chồng trở về, ta không dám giáp mặt? Nàng không tự chủ được
nữa. Tất cả những câu hỏi như lên án một cách âm thầm nhưng kịch liệt
trong đầu óc nàng.
Thế
rồi buổi sáng hôm sau, trong khi người ta sắp sửa cất đám người đàn ông
bạc mệnh thì người ta lại hoảng hốt kéo nhau đi vớt tử thi người đàn bà
dưới cái ao bên cạnh nhà.
Người
chồng mới sau khi làm ma cho vợ, trở nên như người mất trí. Hai cái
chết đánh mạnh vào đầu óc mọi người, riêng đối với chàng chưa bao giờ có
một sự xúc động dữ dội đến như thế. Chàng luôn miệng kêu to: - "Tại sao
ta cố ý cướp vợ của người khác!". Rồi một hôm, sau khi đem hết gia sản
chia cho họ hàng và cúng vào chùa, chàng uống thuốc độc tự tử.
Lúc
xuống đến thế giới bên kia, cả ba người đều được đưa tới trước tòa án
của Diêm vương để định công luận tội. Tất cả mọi người một khi đã đến
đây đều phải khai rõ sự thật.
Theo
lời khai của người chồng cũ thì chàng không thể nào xa lìa vợ cũ. Chàng
sở dĩ chết ở làng là chỉ mong luôn luôn được gần gũi nàng. Người chồng
mới cũng khai rằng chàng có cảm tình rất sâu xa đối với người vợ mới mặc
dầu mới chính thức lấy nhau chỉ có ba tháng. Khi Diêm vương hỏi tình
của chàng đối với người vợ cũ như thế nào thì chàng giơ ngón tay so sánh
rằng một bên mười, một bên chưa được một. Đến lượt người đàn bà thì
nàng thú thật rằng cái tình của nàng đối với chồng cũ choán một chỗ rộng
rãi trong lòng mình, đồng thời đối với người chồng mới, nàng cũng không
thể nào quên được tình cảm nồng nhiệt của chàng.
Diêm
vương ngồi nghe rất cảm động. Những người như thế này cũng thật hiếm
có. Cần phải làm cho bộ ba ấy sống gần nhau mãi mãi. Sau một hồi lâu suy
nghĩ, Diêm vương cho ba người hóa thành ba ông đầu rau để cho họ khỏi
lìa nhau và để cho ngọn lửa luôn luôn đốt nóng tình yêu của họ. Đồng
thời, vua còn phong cho họ chức Táo quân trông nom từng bếp một, nghĩa
là từng gia đình một trên trần thế.
Tham khảo - SacgHayOnline